De Filosofische Boekwijzer

De Grondwet is het meest fundamentele juridische document van onze staat. Deze handzame editie van de integrale tekst van de Grondwet is voorzien van een nawoord van Bastiaan Rijpkema.

Een baanbrekende leiderschapsstijl De uitdagingen van de huidige tijd vragen om leiders met een goed afgesteld moreel kompas, die kunnen verbinden door een empathische benadering van mens en gemee...

Hoe komt betekenis tot stand? Hoe past taal op de werkelijkheid? In Taal en betekenis leiden Martin Stokhof en Elsbeth Brouwer de lezer langs de voornaamste kwesties in de taalfilosofie. Dit nieuwe...

Stijlloos publiek debat Het publieke debat is compleet stijlloos geworden. We schelden elkaar verrot, online en in het parlement. Politiek wordt bedreven over de rug van minderheden en de rechtsst...

Scherpe en inzichtelijke analyse van een splijtend maatschappelijk conflict Al zo’n dertig jaar woedt in Nederland een verhitte cultuurstrijd. Eén beschuldiging staat daarin centraal: dat een ‘lin...

Leven is kiezen, aldus Søren Kierkegaard, de markante Deense denker uit de negentiende eeuw. Volgens de ethicus gaat het er echter in eerste instantie niet om dat je kiest tussen de ethische en de esthetische levenshouding, maar dat je kiest voor het kiezen zelf. In 1843 zette hij dit standpunt uiteen in zijn Of/Of .

Gert-Jan van der Heiden laat in Metafysica zien wat er op het spel staat in de aloude metafysische vragen over ‘zijn’, ‘denken’ en ‘waarheid’, en hoe de posities die in de loop van de geschiedenis van de metafysica zijn ontwikkeld doorwerken in de hedendaagse pogingen de metafysica te transformeren.

De tippingpoint is het magische moment waarop een idee of sociaal gedrag een drempel overschrijdt, omslaat, zich als een lopend vuurtje verspreidt en een trend wordt. Zoals één ziek persoon een epidemie kan veroorzaken, zo kan een kleine maar doelgerichte duw een fashiontrend, de populariteit van een nieuw product of daling van criminaliteit aanzwengelen. In deze veelgeprezen klassieker, en voorloper op We moeten het weer hebben over de tippingpoint, bespreekt Malcolm Gladwell het fenomeen van de tippingpoint. Het boek heeft de manier veranderd waarop mensen over de hele wereld denken over het verkopen van producten en verspreiden van ideeën.

De eenvoudige weg naar een verlicht leven. Kun je je voorstellen hoe bevrijdend het zou zijn om nooit meer gedesillusioneerd te raken, nooit meer teleurgesteld te worden? Om wakker te worden, tot leven te komen en vrij te zijn? Anthony De Mello’s 'Jezelf veranderen? Hoeft niet!' is het antwoord waar je naar op zoek was. De vraag die Anthony De Mello stelt en succesvol beantwoordt, is: Kun je verlicht worden zonder daar zelf ook maar enige moeite voor te moeten doen? Spirituele zoekers, uitgeput door jaren van vruchteloos verlangen, zouden weleens diep kunnen zuchten en denken: was dat maar waar… Maar Anthony De Mello beweert in dit boek dat dit mogelijk is. Jezelf veranderen? Hoeft niet! biedt de eenvoudige weg naar een verlicht leven. De Mello vertelt ons dat als je waakzaam en wakker bent, alles wat vals en neurotisch aan je is, zal verdwijnen en je steeds meer van moment tot moment zult gaan leven in een leven dat compleet, gelukkig en transparant is dankzij bewustzijn. Bewustzijn transformeert je van iemand die zoekt naar iemand die vindt en opent je ogen voor de realiteit van de liefde, vrede en schoonheid die je altijd al omringd heeft. Bewustzijn zal je bevrijden.

In dit boek ontwaart de sociaal psycholoog Jonathan Haidt een pijnlijke paradox: terwijl we onze kinderen in de fysieke wereld meer en meer beschermen, laten we ze in de digitale wereld vogelvrij . Haidt laat zien dat deze ontwikkeling en de opkomst van de iPhone en sociale media hebben geleid tot een enorme stijging in het aantal mentale problemen onder tieners en jongeren. Denk hierbij vooral aan klachten als angststoornissen, depressies en zelfmutilatie. De effecten op de sociale en neurologische ontwikkeling van kinderen zijn schrikbarend. Haidt legt uit waarom sociale media meisjes meer schaden dan jongens en waarom jongens zich terugtrekken uit de echte wereld naar de virtuele wereld, met rampzalige gevolgen voor henzelf, hun families en de samenleving. In 'Generatie angststoornis', dat bij verschijning in Amerika en Engeland op nummer 1 binnenkwam in de bestsellerlijsten, roept Haidt krachtig op tot collectieve actie. Hij beschrijft concrete stappen die ouders, leraren, scholen, techbedrijven en overheden kunnen nemen om de epidemie van psychische aandoeningen te stoppen en onze kinderen gezond op te laten groeien. 'Het belangrijkste boek van het jaar' – De Ongelooflijke Pod

Waarom lijkt over alle mooie plannen en ambities, alle hoop en idealen, uiteindelijk altijd één criterium te beslissen: de economische haalbaarheid? En als niemand dat wil, wie is er dan verantwoordelijk voor dat het toch zo gaat? Filosoof Arthur Kok stelt in dit indringende essay een fundamentele vraag: niet hoe we de economie kunnen hervormen, maar wat economie in haar wezen eigenlijk ís. Aanleiding is de ecologische crisis — het verlies van biodiversiteit, de opwarming van de aarde, de uitputting van grondstoffen. Die crisis is volgens Kok geen toeval, maar het gevolg van een blinde vlek in ons economisch denken. Het liberale denken plaatst het individu centraal, maar begrijpt niet goed wát een individu werkelijk is. Het behandelt de mens als een rationeel, op eigenbelang gericht wezen dat losstaat van zijn omgeving — terwijl de mens ook een lichamelijk, zintuiglijk wezen is, verweven met de natuur en afhankelijk van een levend aardesysteem. Zolang die verbondenheid niet wordt erkend, blijft economisch handelen gericht op exploitatie en groei. Een verkeerd begrepen individualisme ligt aan de basis van de ecologische crisis. In vijf samenhangende essays zoekt Kok geen breuk met h

De geboorte van de tragedie , voor het eerste verschenen in 1871, is een lofzang op Richard Wagners ‘muziekdrama’. De grote componist dacht eenwording van Duitsland tot stand te brengen door een combinatie van muziek en tragedie, naar model van de klassieke Griekse tragediefestivals.

Een indringend en actueel boek over controle, vrijheid en de vraag wat het betekent om mens te blijven in een wereld van systemen van de spraakmakende Duitse socioloog Hartmut Rosa.

Psychologie en andere gedragswetenschappen zijn populairder dan ooit. Binnen de gedragswetenschappen krijgen studenten, onderzoekers en professionals te maken met filosofische vragen: Hoe verhouden lichaam en geest zich tot elkaar? Wat maakt ons menselijk? Hebben we een vrije wil? En gaat gedragswetenschap wel over objectieve feiten? Om dergelijke vragen goed te kunnen onderzoeken, is het noodzakelijk om onze manier van denken over cognitie te herzien.

We voelen ons verantwoordelijk voor alles: klimaat, oorlog, onrecht. Maar kunnen mensen die last wel dragen? In' Ook maar een mens' onderzoekt filosoof Frank Meester wat er misgaat wanneer we onszelf overschatten. Met humor en scherpte beschrijft hij de mens als ‘gezelschapsdier’: niet verheven boven de natuur, maar een dier vol tegenstrijdigheden. Door onszelf realistischer te begrijpen, relativeert Meester onze opgeblazen verantwoordelijkheden.

Waarom laten complete volkeren zich door een enkele tiran onderdrukken, terwijl zij in essentie over de macht beschikken om hun eigen ketenen te verbreken? In zijn meesterwerk Vertoog over de vrijwillige slavernij (Discours de la servitude volontaire), geschreven rond 1548, behandelt de jonge Franse jurist Étienne de La Boétie deze fundamentele vraag. In plaats van de macht van de tiran aan brute kracht of goddelijke voorzienigheid toe te schrijven, legt La Boétie de nadruk op de psychologische mechanismen van macht. Hij betoogt dat onderwerping niet zozeer door fysiek geweld wordt afgedwongen, maar juist door de bereidheid van het volk om zelf te gehoorzamen in stand wordt gehouden. De overlevering van dit geschrift is even opmerkelijk als de inhoud ervan. La Boétie schreef het toen hij tussen de 16 en 18 jaar oud was, maar het circuleerde aanvankelijk slechts binnen beperkte humanistische kringen. Zijn goede vriend Michel de Montaigne hield de publicatie ervan tegen om zijn vriend (ook postuum) tegen politieke represailles in een tijd van religieuze en burgerlijke onrust te beschermen. Pas later, zonder de volledige instemming van Montaigne, werd het door radicale hugenoten als w