De Filosofische Boekwijzer

Arthur Schopenhauer (1788–1860) almost wasn’t one of the greatest philosophers of the nineteenth century. Born in the Free City of Danzig to a family of shipping merchants, he was destined for a life of imports and exports until his father died in a suspected suicide. After much deliberation, the young Schopenhauer invested his inheritance in himself and his philosophical vocation. But the long road to recognition was a difficult one, with Schopenhauer spending all but the last decade of his life in total obscurity. Yet his ideas and style went on to influence great thinkers, including Friedrich Nietzsche, Ludwig Wittgenstein, and Sigmund Freud, as well as artists such as the composer Richard Wagner and writers Marcel Proust, Thomas Mann, Samuel Beckett, and many more

‘Socioloog Andreas Reckwitz legt voor het eerst uit waarom de crises van onze tijd verband houden met verlies en waarom vooruitgang niet meer zo belangrijk is. Een baanbrekend boek.’ – die...

De stoïcijnse filosofen staan voor helder denken, verantwoordelijkheid pakken en koers houden in een onvoorspelbaar leven. In dit boek maken we nader kennis met denkers als Seneca, Epictetus...

Waarom moeten we gehoorzamen? Dat is de kernvraag van het felle betoog van Étienne de la Boétie, die het schreef toen hij pas achttien was. Zijn antwoord: dat moeten we niet. En we moeten...

Welkom in de papieren spreekkamer – met levensvragen die lezers aan ‘De analyticus’, Arthur Eaton, stelden in De Groene Amsterdammer. De antwoorden zijn geen pasklare adviezen, eerder losse, associatieve overwegingen. Geen voorschriften dus, en zeker geen quick fixes, wel een uitnodiging: om te twijfelen, te denken, te dromen. Wat je in handen hebt, is iets zeldzaams: een psychoanalytische antiadviescolumn, waarin de vraag altijd belangrijker is dan het antwoord

Het orakel heeft gezegd dat Socrates de wijste mens van alle mensen is. Socrates is verbaasd en besluit samen met zijn vriend Chairefon op onderzoek uit te gaan. Hij voert gesprekken met allerlei mensen die bekendstaan om hun wijsheid. Wat denken zij dat goed leven is? Is dat zoveel mogelijk genieten?

'Het leven van de geest' is het laatste hoofdwerk van Hannah Arendt. In dit boek ontvouwt ze haar ideeën over de mogelijkheden van de menselijke geest. Ze onderscheidt drie capaciteiten die...

This book guides us through the fascinating life and writings of Marcus Aurelius, the only Roman emperor celebrated for centuries for his decency and earnest Stoic philosophy. Philosopher William O. Stephens explores Marcus’ reluctant rise to power, his marriage and his efforts to mould his son into a successor. He examines Marcus’ Stoic tenets as he describes the struggles of dealing with a fifteen-year pandemic, the betrayal of a trusted general, social upheaval centred on a new ‘superstition’ – Christianity – and how Marcus’ determination to stabilize the empire’s borders met with strife, broken treaties and protracted wars

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Als eindige wezens zullen we het oneindige nooit volledig kunnen vatten. Toch duikt het onderwerp telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Filosoof Victor Gijsbers leidt de lezer langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Via Aristoteles, Descartes, Nietzsche en Wittgenstein leren we hoe de mens het oneindige heeft proberen te temmen, of juist als God boven zich heeft gesteld. Aan het eind van de reis komen we uit bij Kant

Wat betekent het om veroordeeld te zijn? Filosoof Sabine Wassenberg gaat in gesprek met jongeren die in detentie zaten over identiteit, straf, vergiffenis en vrije wil. Zijn ze slecht geboren, of werd hun lot bepaald door omstandigheden?Wassenberg werpt een nieuw en tegendraads licht op hoe we over daderschap en verantwoordelijkheid denken en laat zien waarom het wringt om deze jongeren zo makkelijk af te schrijven

Volgens Lode Lauwaert mogen we ons niet blindstaren op de voordelen van AI, maar ook niet op problemen rond discriminatie en privacy. Hij beroept zich daarvoor op filosofie, wetenschap en sciencefiction. Hij zoomt in op de AI-race, de geschiedenis en recente doorbraken. De rode draad is de gelijkenis tussen de wereld van AI in de eenentwintigste eeuw en de wereld ten tijde van Oppenheimer en de Koude Oorlog

In dit boek gaan Walter Breukers en Jaap Godrie op zoek naar een radicaal ander mensbeeld. Hun tocht begint in de wereld van organisaties – broedplaatsen van mechanistisch denken – en voert langs wetenschap, filosofie, kunst en geschiedenis. Zo ontstaat, laag voor laag, een hoopvol en springlevend zelfbeeld. Verwacht geen blauwdruk of kant-en-klare antwoorden, maar een boek vol onverwachte wendingen en inzichten – waarna alles een beetje is veranderd

Indrukwekkende beantwoording van de vraag: Wat is Europa? Nu de geopolitieke kaarten opnieuw worden geschud, is het hoog tijd voor een Europees zelfonderzoek. In Het continent zonder eigenschappen formuleert Peter Sloterdijk een scherpe kritiek op Europa’s identiteitscrisis. Hij ‘leest’ de wording van Europa als ware het een boek, en markeert daarbij fundamentele passages: van de wezenlijke rol van het Latijn, het imperium als bestuursmodel, de betekenis van Comenius voor de Europese cultuur als ‘lerende’ gemeenschap tot de industrialisatie als resultaat van de winning van delfstoffen

We houden onszelf constant voor de gek: we zitten vol niet-onderzochte vooronderstellingen, verborgen drogredenen en comfortabele denkfouten. Deze ideeën over onszelf en de wereld hebben we nooit onderzocht of bedacht, maar ze bepalen wel veel van ons doen en laten. We denken zelden goed, kritisch of methodisch na over ons eigen denken. Onze zelfreflectie blijft vaak oppervlakkig: want hoe denk je nu verder, en door?

Stendhal bewonderde zijn stijl en James Joyce modelleerde naar men zegt de verhouding tussen Stephen Dedalus en Leopold Bloom naar de beide hoofdpersonen van De avonturen van Telemachus....

Het menselijk brein is ingericht op vergeten. We onthouden maar enkele stukjes en beetjes van voorvallen die we belangrijk vinden en reconstrueren dat als herinnering, als we het nodig...

This first biography in English explores Baudrillard’s life and work, tracing his journey from the early years and French intellectual prominence to his global influence as a thinker, photographer and public intellectual. Using newly uncovered material, it provides fresh insights into his major works and ideas, offering readers a clear guide to his singular, uncompromising philosophy

Lisa Herzog toont dat onze ongelijke economie een groot gevaar vormt voor de democratie – we zijn gedegradeerd tot passieve consumenten in plaats van mensen die de samenleving zelf vormgeven. Herzog nodigt ons uit om een economisch systeem te verbeelden dat niet alleen streeft naar efficiëntie, maar ook naar waardigheid en betrokkenheid van al haar burgers

Zonder vijandbeeld is politiek volgens de Duitse denker Carl Schmitt (1888-1985) onmogelijk. In Vriend & vijand onderzoekt Arnon Grunberg de relevantie van Schmitts ideeën voor de huidige samenleving en buigt hij zich aan de hand van denkers zoals Walter Benjamin en Jacques Derrida over de vragen: hoeveel natiestaat hebben wij nodig? Hoeveel vijanden? Waartoe dient politiek? En is er een samenleving zonder oorlog en geweld mogelijk? Hoeveel homogeniteit hebben we nodig om een beetje fatsoenlijk te kunnen samenleven?

Een verkenning van voltooiing en vernietiging, leven en dood, herinnering en vergetelheid. Mensen verlangen naar voltooiing, of het nu gaat om een project, een herinnering, een geschiedenis of het leven zelf. In ons streven naar afronding worden we niet enkel geconfronteerd met een wereld waarin alles onaf blijft, maar ook een wereld waarin zelfs aan datgene wat voltooid werd een einde komt

Een filosofisch en vrolijk boek over onderweg zijn en anders thuiskomen. Op een dag zit er een diep gat in de weg naar school. Deef moet een omweg nemen. Maar welke omweg is de goede? Deef kiest een kant en komt op nieuwe plekken met nieuwe mensen. Zoals een vrouw met rimpeltjes die veel te blij is met het bezoek van Deef en een dunne man die vindt dat Deef niet naar school hoeft. Of het zieke meisje Bieke dat stoeltjes maakt van papier

Ernst Jünger is wereldberoemd geworden met zijn dagboeken uit de Eerste en de Tweede Wereldoorlog en zijn anti-totalitaire roman Op de marmerklippen. Minder bekend is dat hij, naast vele...

‘Wees als de rotswand waartegen voortdurend golven botsen, maar die standvastig blijft en die de woede van het water temt.’ De bekende Romeinse keizer en filosoof Marcus Aurelius schreef...

Het denken van Marshall McLuhan sloeg in de jaren zestig in als een bom. Hij stelde dat de vorm van media een diepgaande invloed heeft op de samenleving, die vaak belangrijker is dan de feitelijke inhoud. Hij waarschuwde voor de invloed van nieuwe media op onze perceptie en cultuur

Een briljant en gepassioneerd antwoord op de vraag naar het waarom van het leven. In De ontkenning van de dood uit 1973 pakt Becker het probleem van de grootste leugen van het menselijk bestaan aan: de weigering om de eigen sterfelijkheid te onderkennen. De gehele beschaving lijkt zichzelf namelijk te beschermen tegen het besef van de dood als einde van het leven

Socrates wordt wel de vader van de westerse filosofie genoemd, maar wat zijn precies zijn filosofische opvattingen? Hij staat bekend om zijn nederigheid, maar lezers vinden hem vaak arrogant en neerbuigend. We herhalen zijn bewering dat ‘het niet-onderzochte leven het leven niet waard is’, maar zetten geen stappen om een onderzocht leven te leiden

Uitgedaagd door zijn vriend Brutus schrijft Cicero in 46 voor Christus een laatste boek over de kunst van het spreken. Nog eenmaal ontwerpt hij een portret van zijn ideale redenaar. Die is vindingrijk, spreekt samenhangend en fraai, en biedt een levendige voordracht. Zo kan hij het publiek raken, overtuigen en in vervoering brengen. Speciale aandacht gaat uit naar stijlmiddelen, zoals klankeffecten

In dit boek buigt Dick Timmer zich over de groeiende kloof tussen rijk en arm, en laat hij zien hoe herverdeling werkt en wat gelijkheid echt betekent. Zo ontmantelt hij vastgeroeste ideeën over spilzuchtige overheden, efficiënte markten en onaantastbaar eigendom. Hoe ziet herverdeling eruit in een wereld waarin mensen als gelijken samenleven?

Iedere dag jakkeren we door onze levens op weg naar… wat eigenlijk? Geluk? Verbinding? Zin? Hebben we de hoop daarop niet opgegeven toen we God dood verklaarden en ons wereldbeeld toevertrouwden aan de wetenschap? Als we realistisch zijn, weten we dat ons niets anders wacht dan het oneindige zwarte gat van de dood. De wetenschap zal ons niet redden… of toch?

Aan het begin van de twintigste eeuw was Henri Bergson (1859–1941) de beroemdste filosoof ter wereld. Zijn colleges werden drukbezocht, hij speelde in diplomatieke rol in WO I, ontving de Nobelprijs voor Literatuur, maar ging ook gebukt onder zware persoonlijke omstandigheden