De Filosofische Boekwijzer

De Grondwet is het meest fundamentele juridische document van onze staat. Deze handzame editie van de integrale tekst van de Grondwet is voorzien van een nawoord van Bastiaan Rijpkema.

Een baanbrekende leiderschapsstijl De uitdagingen van de huidige tijd vragen om leiders met een goed afgesteld moreel kompas, die kunnen verbinden door een empathische benadering van mens en gemee...

Hoe komt betekenis tot stand? Hoe past taal op de werkelijkheid? In Taal en betekenis leiden Martin Stokhof en Elsbeth Brouwer de lezer langs de voornaamste kwesties in de taalfilosofie. Dit nieuwe...

Stijlloos publiek debat Het publieke debat is compleet stijlloos geworden. We schelden elkaar verrot, online en in het parlement. Politiek wordt bedreven over de rug van minderheden en de rechtsst...

Scherpe en inzichtelijke analyse van een splijtend maatschappelijk conflict Al zo’n dertig jaar woedt in Nederland een verhitte cultuurstrijd. Eén beschuldiging staat daarin centraal: dat een ‘lin...

Leven is kiezen, aldus Søren Kierkegaard, de markante Deense denker uit de negentiende eeuw. Volgens de ethicus gaat het er echter in eerste instantie niet om dat je kiest tussen de ethische en de esthetische levenshouding, maar dat je kiest voor het kiezen zelf. In 1843 zette hij dit standpunt uiteen in zijn Of/Of .

Gert-Jan van der Heiden laat in Metafysica zien wat er op het spel staat in de aloude metafysische vragen over ‘zijn’, ‘denken’ en ‘waarheid’, en hoe de posities die in de loop van de geschiedenis van de metafysica zijn ontwikkeld doorwerken in de hedendaagse pogingen de metafysica te transformeren.

De tippingpoint is het magische moment waarop een idee of sociaal gedrag een drempel overschrijdt, omslaat, zich als een lopend vuurtje verspreidt en een trend wordt. Zoals één ziek persoon een epidemie kan veroorzaken, zo kan een kleine maar doelgerichte duw een fashiontrend, de populariteit van een nieuw product of daling van criminaliteit aanzwengelen. In deze veelgeprezen klassieker, en voorloper op We moeten het weer hebben over de tippingpoint, bespreekt Malcolm Gladwell het fenomeen van de tippingpoint. Het boek heeft de manier veranderd waarop mensen over de hele wereld denken over het verkopen van producten en verspreiden van ideeën.

De eenvoudige weg naar een verlicht leven. Kun je je voorstellen hoe bevrijdend het zou zijn om nooit meer gedesillusioneerd te raken, nooit meer teleurgesteld te worden? Om wakker te worden, tot leven te komen en vrij te zijn? Anthony De Mello’s 'Jezelf veranderen? Hoeft niet!' is het antwoord waar je naar op zoek was. De vraag die Anthony De Mello stelt en succesvol beantwoordt, is: Kun je verlicht worden zonder daar zelf ook maar enige moeite voor te moeten doen? Spirituele zoekers, uitgeput door jaren van vruchteloos verlangen, zouden weleens diep kunnen zuchten en denken: was dat maar waar… Maar Anthony De Mello beweert in dit boek dat dit mogelijk is. Jezelf veranderen? Hoeft niet! biedt de eenvoudige weg naar een verlicht leven. De Mello vertelt ons dat als je waakzaam en wakker bent, alles wat vals en neurotisch aan je is, zal verdwijnen en je steeds meer van moment tot moment zult gaan leven in een leven dat compleet, gelukkig en transparant is dankzij bewustzijn. Bewustzijn transformeert je van iemand die zoekt naar iemand die vindt en opent je ogen voor de realiteit van de liefde, vrede en schoonheid die je altijd al omringd heeft. Bewustzijn zal je bevrijden.

In dit boek ontwaart de sociaal psycholoog Jonathan Haidt een pijnlijke paradox: terwijl we onze kinderen in de fysieke wereld meer en meer beschermen, laten we ze in de digitale wereld vogelvrij . Haidt laat zien dat deze ontwikkeling en de opkomst van de iPhone en sociale media hebben geleid tot een enorme stijging in het aantal mentale problemen onder tieners en jongeren. Denk hierbij vooral aan klachten als angststoornissen, depressies en zelfmutilatie. De effecten op de sociale en neurologische ontwikkeling van kinderen zijn schrikbarend. Haidt legt uit waarom sociale media meisjes meer schaden dan jongens en waarom jongens zich terugtrekken uit de echte wereld naar de virtuele wereld, met rampzalige gevolgen voor henzelf, hun families en de samenleving. In 'Generatie angststoornis', dat bij verschijning in Amerika en Engeland op nummer 1 binnenkwam in de bestsellerlijsten, roept Haidt krachtig op tot collectieve actie. Hij beschrijft concrete stappen die ouders, leraren, scholen, techbedrijven en overheden kunnen nemen om de epidemie van psychische aandoeningen te stoppen en onze kinderen gezond op te laten groeien. 'Het belangrijkste boek van het jaar' – De Ongelooflijke Pod

Waarom lijkt over alle mooie plannen en ambities, alle hoop en idealen, uiteindelijk altijd één criterium te beslissen: de economische haalbaarheid? En als niemand dat wil, wie is er dan verantwoordelijk voor dat het toch zo gaat? Filosoof Arthur Kok stelt in dit indringende essay een fundamentele vraag: niet hoe we de economie kunnen hervormen, maar wat economie in haar wezen eigenlijk ís. Aanleiding is de ecologische crisis — het verlies van biodiversiteit, de opwarming van de aarde, de uitputting van grondstoffen. Die crisis is volgens Kok geen toeval, maar het gevolg van een blinde vlek in ons economisch denken. Het liberale denken plaatst het individu centraal, maar begrijpt niet goed wát een individu werkelijk is. Het behandelt de mens als een rationeel, op eigenbelang gericht wezen dat losstaat van zijn omgeving — terwijl de mens ook een lichamelijk, zintuiglijk wezen is, verweven met de natuur en afhankelijk van een levend aardesysteem. Zolang die verbondenheid niet wordt erkend, blijft economisch handelen gericht op exploitatie en groei. Een verkeerd begrepen individualisme ligt aan de basis van de ecologische crisis. In vijf samenhangende essays zoekt Kok geen breuk met h

De geboorte van de tragedie , voor het eerste verschenen in 1871, is een lofzang op Richard Wagners ‘muziekdrama’. De grote componist dacht eenwording van Duitsland tot stand te brengen door een combinatie van muziek en tragedie, naar model van de klassieke Griekse tragediefestivals.

Een indringend en actueel boek over controle, vrijheid en de vraag wat het betekent om mens te blijven in een wereld van systemen van de spraakmakende Duitse socioloog Hartmut Rosa.

Psychologie en andere gedragswetenschappen zijn populairder dan ooit. Binnen de gedragswetenschappen krijgen studenten, onderzoekers en professionals te maken met filosofische vragen: Hoe verhouden lichaam en geest zich tot elkaar? Wat maakt ons menselijk? Hebben we een vrije wil? En gaat gedragswetenschap wel over objectieve feiten? Om dergelijke vragen goed te kunnen onderzoeken, is het noodzakelijk om onze manier van denken over cognitie te herzien.

We voelen ons verantwoordelijk voor alles: klimaat, oorlog, onrecht. Maar kunnen mensen die last wel dragen? In' Ook maar een mens' onderzoekt filosoof Frank Meester wat er misgaat wanneer we onszelf overschatten. Met humor en scherpte beschrijft hij de mens als ‘gezelschapsdier’: niet verheven boven de natuur, maar een dier vol tegenstrijdigheden. Door onszelf realistischer te begrijpen, relativeert Meester onze opgeblazen verantwoordelijkheden.

Waarom laten complete volkeren zich door een enkele tiran onderdrukken, terwijl zij in essentie over de macht beschikken om hun eigen ketenen te verbreken? In zijn meesterwerk Vertoog over de vrijwillige slavernij (Discours de la servitude volontaire), geschreven rond 1548, behandelt de jonge Franse jurist Étienne de La Boétie deze fundamentele vraag. In plaats van de macht van de tiran aan brute kracht of goddelijke voorzienigheid toe te schrijven, legt La Boétie de nadruk op de psychologische mechanismen van macht. Hij betoogt dat onderwerping niet zozeer door fysiek geweld wordt afgedwongen, maar juist door de bereidheid van het volk om zelf te gehoorzamen in stand wordt gehouden. De overlevering van dit geschrift is even opmerkelijk als de inhoud ervan. La Boétie schreef het toen hij tussen de 16 en 18 jaar oud was, maar het circuleerde aanvankelijk slechts binnen beperkte humanistische kringen. Zijn goede vriend Michel de Montaigne hield de publicatie ervan tegen om zijn vriend (ook postuum) tegen politieke represailles in een tijd van religieuze en burgerlijke onrust te beschermen. Pas later, zonder de volledige instemming van Montaigne, werd het door radicale hugenoten als w

Rovelli verwijt de fysici onverschilligheid en soms vijandschap jegens de filosofie, vele huidige filosofen verwijt hij verregaande onbekendheid met resultaten van de moderne wetenschap. Hij voert de lezer stapsgewijs mee in zijn totaalvisie op de werkelijkheid. Deze bestaat voor Rovelli niet uit losstaande objecten met eigenschappen als geïsoleerde eenheden, maar volgens hem krijgt alles wat bestaat pas eigenschappen in de relatie met zijn directe omgeving

<p>Shi Heng Yi staat aan het hoofd van de Shaolin Temple Europe, een boeddhistisch klooster in Duitsland. Dankzij zijn bijzondere onderwijsmethoden heeft hij wereldwijd miljoenen volgers. In dit boek deelt hij zijn unieke technieken en zet hij je op het pad richting meesterschap.</p> <p><strong>'Je kunt slechts twee fouten maken op weg naar meesterschap: de reis niet beginnen of de reis niet afmaken.'</strong></p> <p><strong>Voor fans van tv-series 'Shaolin Heroes' en 'Kung Fu Helden'!</strong></p> <p>Shaolin is een vechtkunst én een levenskunst in één. Het is een vorm van kungfu waarbij lichaam en geest als één worden gezien. Dit boek leert je alles over deze eeuwenoude vechtkunst, waarmee je mentale kwaliteiten zoals discipline en wilskracht kunt ontwikkelen met behulp van je lichaam. Door de getoonde oefeningen in het boek kun je Shaolin gelijk in de praktijk brengen.</p> <p><strong>Shaolin leidt tot meer:</strong></p> <ul><li>Wilskracht</li> <li>Moed</li> <li>Uithoudingsvermogen</li> <li>Discipline</li> <li>Loyaliteit</li> </ul><p><strong>Master je mindset met Shaolin.</strong></p>

Wat gebeurt er met de mens wanneer intelligentie losraakt van het lichaam? Wanneer taal blijft spreken zonder spreker, herinneringen permanent worden opgeslagen en machines emoties leren simuleren zonder ooit iets te voelen? In Godbouwers — essays over intelligentie vóór God onderzoekt René Oudeweg de metafysische gevolgen van artificiële intelligentie en digitale moderniteit. Niet als technologische trend, maar als beschavingscrisis. In een reeks literaire en filosofische essays schrijft hij over synthetische intimiteit, administratieve systemen, de dood van het origineel, de schaamte van het organische en het verdwijnen van innerlijkheid in een wereld die alles wil meten, voorspellen en bewaren. De machine verschijnt hier niet als vijand, maar als spiegel van een Europese cultuur die haar religieuze fundament verloor en langzaam haar mensbeeld ziet oplossen in infrastructuur. Datacenters worden kathedralen, algoritmen nieuwe metafysica, en taalmodellen spreken met de stemmen van de doden. In de traditie van Adorno en Günther Anders. Een boek over AI, maar vooral over de mens na het einde van transcendentie.

Verslaving is allang niet meer iets van een kleine groep ‘junkies’. Niet alleen drank en drugs, ook telefoons, sociale media, voedsel, morele verontwaardiging en de gedachte ‘Ik ben niet goed genoeg’ blijken verslavend. We wanen ons vrij, maar worden geleefd. Geen wonder dat steeds meer jongeren ongelukkig zijn en de samenleving polariseert: verslaving is het grootste én slechtst begrepen probleem van onze tijd. De grote denkers helpen verslavingen begrijpen. Niet als ziekte of keuze, maar als het tegenovergestelde van een filosofisch leven

Zeker weten bundelt notities van Wittgenstein die eerder in het Nederlands verschenen onder de titels Over zekerheid en Over kleur , maar omvat ook het nooit eerder in het Nederlands verschenen Last Writings on the Philosophy of Psychology .

Wat gebeurt er met de mens wanneer zelfs zijn lach leeg raakt? In Alles is grappig, dus niets onderzoekt René Oudeweg de lach niet als onschuldige uitdrukking van plezier, maar als een symptoom van een dieperliggend verval. In een tijd waarin alles ironisch is, alles gedeeld wordt, en niets nog werkelijk op het spel lijkt te staan, verliest humor haar vermogen om te ontregelen. Wat resteert is een lach die bevestigt, herhaalt en neutraliseert—een lach die niets meer opent. Aan de hand van filosofische reflecties, van Aristoteles tot Henri Bergson en Friedrich Nietzsche, en in dialoog met denkers als Achille Mbembe en Emil Cioran, ontvouwt deze essaybundel een indringende diagnose van onze tijd. Lachen verschijnt hier als grenservaring, als machtsinstrument, als esthetisch fenomeen—maar uiteindelijk ook als iets dat dreigt te verdwijnen in zijn eigen overproductie. Oudeweg stelt een ongemakkelijke vraag: wat betekent het dat wij blijven lachen terwijl de wereld brandt? Is humor nog een vorm van verzet, of slechts een mechanisme van verdoving? En wat blijft er over wanneer zelfs de lach haar ernst verliest?

Jürgen Habermas geldt als de filosoof van rede, communicatie en democratie. Zijn theorie van communicatief handelen en zijn verdediging van deliberatieve politiek hebben het zelfbegrip van de moderne samenleving diepgaand gevormd. Maar wat als dit project berust op een fundamentele misvatting? Wat als communicatie niet tot consensus leidt, maar juist tot misverstand, conflict en uiteenvallen? In Anti-Habermas wordt Habermas’ oeuvre onderworpen aan een systematische en polemische herlezing. Van de fictie van communicatieve rationaliteit tot de consensusmythe, van de technocratische verleiding van deliberatieve democratie tot de hermetische taal die zijn eigen ideaal ondermijnt: stap voor stap wordt zichtbaar hoe een filosofie van redelijkheid omslaat in een theorie die de weerbarstigheid van het sociale leven miskent. Tegenover Habermas wordt een andere lijn van denken geplaatst, geïnspireerd door Theodor W. Adorno en andere dissensusdenkers. Anti-Habermas is geen afrekening, maar een noodzakelijke correctie. Een pleidooi voor een kritische theorie die haar eigen grenzen onder ogen ziet en die de terugkeer van het negatieve niet vreest, maar omarmt.

In dit boek moedigt filosoof Onno Zijlstra lezers aan om via hedendaagse kunstwerken na te denken over de betekenis van kunst. Hij onderzoekt vragen als: laat kunst ons anders kijken, maakt zij verborgen aspecten van de werkelijkheid zichtbaar, en kan kunst ons boven onszelf doen uitstijgen? Daarnaast bespreekt hij de relatie tussen kunst, vrijheid, gemeenschap en zingeving. Ongekend herkenbaar biedt een toegankelijke en prikkelende introductie voor iedereen die geïnteresseerd is in esthetica en de betekenis van kunst. Zijlstra doceerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam en ArtEZ University of the Arts en publiceerde eerder over waarneming, kunst en filosofie.

In een tijd waarin de universele mensenrechten steeds meer onder druk staan en de retoriek eromheen verflauwt, verkent Arnon Grunberg in zijn prikkelende essay de fundamenten van het humanisme. Hij richt zijn aandacht op Jezus' Bergrede, een krachtige boodschap die zowel aantrekkingskracht als weerstand oproept. Grunberg stelt vast dat deze leer, die oproept tot liefde voor alle mensen, vanaf het begin als te veeleisend is ervaren. De opkomst van de Trump-revolutie, die zijn invloed niet alleen in Amerika maar wereldwijd doet gelden, kan worden gezien als een reactie op deze ethische verplichting: 'Wij kunnen het universalisme niet meer verdragen, wij willen eerst.' Deze verschuiving in de collectieve mindset roept belangrijke vragen op over gelijkwaardigheid en solidariteit. Hoeveel gelijkheid kan de mens verdragen in een wereld waar iedereen voorrang wil? En wat gebeurt er met degenen die achterblijven? Dit essay biedt niet alleen een kritische reflectie op de huidige staat van de mensenrechten, maar daagt ons ook uit om na te denken over de toekomst van onze samenlevingen. Een must-read voor iedereen die zich bezighoudt met ethiek, politiek en de menselijke waardigheid. Verkrijg

Wat betekent het om trouw te blijven aan je principes? Juist wanneer de druk om te zwijgen of weg te kijken het grootst is? Kemal Arslantaş is crisismanager, in rampgebieden en in bestuurskamers. In De principiële revolutie neemt hij je mee naar plekken die vragen om principieel handelen; zoals een veldhospitaal bij een aardbeving, de gangen van een ministerie, of een gesprek in de klas. Hij onderzoekt wat de verantwoordelijkheid is van burgers, de media en onze overheid en combineert verhalen uit de praktijk met reflecties uit de filosofie, psychologie en sociologie. Zo ontstaat een beeld van wat principieel handelen betekent en hoe je liefdevol je rug recht kunt houden. Want principes zijn niet abstract en verandering begint vaak met één kleine, bewuste keuze.

Wat als logica niet begint met waarheid, maar met vorm? In Het Laatste Axioma Bestaat Niet ontwikkelt René Oudeweg een radicaal nieuw perspectief op axiomatiek. Vanuit de minimale structuur H = | - | — twee standen verbonden door een relatie — laat hij zien dat systemen niet rusten op fundamenten, maar ontstaan uit spanning. Met de H-calculus, opgebouwd uit slechts lijnen en drie operaties (expansie, compressie, splitsing), verschuift logica van waar/onwaar naar structuur en transformatie. Waarheid en contradictie (⊤ en ⊥) blijken geen beginpunten, maar afgeleide effecten. In deze lezing wordt Kurt Gödel geen probleem, maar een bevestiging: systemen kunnen niet sluiten omdat hun structuur open is. Op verrassende wijze raakt dit aan moderne AI. Net als in transformer-modellen ontstaat betekenis niet uit vaste elementen, maar uit relaties. Tokens hebben geen intrinsieke inhoud; betekenis verschijnt in hun onderlinge spanning. Dit boek laat zien: het laatste axioma bestaat niet — omdat elk systeem leeft van wat het niet kan vastleggen.

Wat als de tijd niet langer vooruitloopt — maar op ons vooruitloopt? In Na het nu onderzoekt René Oudeweg een radicale verschuiving in ons tijdsbesef: niet versnelling, maar een omkering. De toekomst volgt niet meer op het heden — zij vormt het. Van financiële markten tot algoritmes, van politiek tot kunst: steeds vaker bepaalt wat nog niet gebeurd is al wat er gebeurt. In negen onderling verweven essays ontvouwt zich een nieuwe filosofie van de tijd, waarin begrippen als proleptische temporaliteit, anticipatieve politiek en infrastructurele tijd een wereld zichtbaar maken waarin ervaring, kennis en handelen hun vanzelfsprekendheid verliezen. Het “nu” blijkt geen ankerpunt meer, maar een doorgang — een effect van krachten die elders en eerder werkzaam zijn. Na het nu is geen diagnose alleen, maar een uitnodiging: om anders te denken, te lezen en te leven in een tijd die uit de toekomst komt.